Bize Ulaşın: +90 (312) 448 06 62
GOP – Ankara,
100. Yıl Mahallesi,
Reşit Galip Cd. Varış Sk, No:3-3-1
e-mail:

Beş Faktör Kişilik Kuramı
Analiz Kariyer

Beş Faktör Kişilik Yapısı

Kişiliğin beş faktörden oluştuğuna dair fikir birliğine yaklaşılmıştır. Bu faktörler; “sorumluluk”, “uyumluluk”, “duygusal denge”, “açıklık” ve “dışadönüklük” tür.

Sorumlulukla ilişkili özellikler; liderlik, öz-disiplin, amaç yönelimi, yeterlik, düzenlilik, görev bilinci, üretkenlik ve kararlılıktır. Sorumluluğu yüksek kişiler disiplinli, dikkatli, başarma duygusu yüksek olurken; sorumluluk düzeyi düşük kişiler dikkatsiz, dağınık ve tembel olarak değerlendirilmektedir.

Uyumluluk, sosyal eğilimlere sahip olmaktır. Uyumlu kişilerin en belirgin özellikleri insancıl, arkadaş canlısı, sıcak ve hoşgörülü, güvenilir, yumuşak başlı, açık sözlü, fedâkar ve alçak gönüllü olmalarıdır. Uyumlu olmayan kişiler ise rekabetçi, yarışmayı seven, güvenilmez, inatçı, kaba ve şüpheci kişilik özellikleriyle bağdaştırılır.

Duygusal dengesizlik (Neurotism), kaygı, depresyon ve öfke gibi olumsuz duyguları yaşama eğilimidir. Duygusal dengesizliği olan bireyler kaygı yaşama eğilimi gösterir. Bu kişiler; endişeli, gergin, güvensiz, içine kapanık ve sinirlidir. Duygusal dengesizlik eğilimi düşük olanlar ise tam tersine rahat ve sakin kişilerdir. Duygusal dengesi yüksek kişiler kendine güvenen, karşısına güven veren, sakin özellikler gösterirler.

Deneyime açıklık, entelektüel etkinliklere katılma, yeni duygu ve düşüncelere açıklık eğilimini temsil eder. Deneyime açıklık, entelektüel ilgi, estetik duyarlık, hayal gücü, esneklik ve çizgi dışı tutumlarla ilişkilidir. Deneyime açıklığı yüksek olanlar tutucu değildir. Beş faktör kişilik yapısı içinde bilişsel yönü en ağır basan özelliktir. Bu açıdan deneyime açık bireyler hayalci, maceracı, orijinal, yaratıcı, meraklı, kendi düşünce ve duygularına yönelen kişilerdir. Deneyime açıklığı düşük olanlar ise değişime direnen, kapalı, tutucu olarak değerlendirilir.

Dışadönüklük boyutunun temel özellikleri sıcaklık, girişkenlik, atılganlık, heyecan arama ve olumlu duygular yaşama eğilimidir. İçedönükler ise oldukça sessiz ve çekingen davranışlar gösterir. Dışadönük bireyler olumlu, sosyal, enerjik, neşeli ve diğerlerine karşı ilgilidir. Aksine içedönük kişiler ise yalnız kalmayı seven, mesafeli ve dışa kapalı olarak tanımlanır.